Chronisch betekent dat een gezondheidsprobleem lang duurt. De een noemt een ziekte chronisch na 6 maanden, de ander pas na een jaar. Met chronisch wordt ook wel bedoeld dat het levenslang duurt. Chronisch heeft dus tenminste twee betekenissen, ‘Het duurt al lang’ of ‘Het zal nog wel even duren’.
…
Sofie is bijna vier en heeft hoofdpijn. Met haar ouders komt ze binnen, zelfstandig, tussen moeder en vader, niet aan het handje, zonder de schuchterheid van de drie-jarige. Op mijn vragen trekt ze het gezicht ‘Wat een domme vraag, zeg!’ en laat het verder aan haar ouders over. Einde audiëntie. Volgens haar ouders zegt ze nooit uit zichzelf dat ze hoofdpijn heeft. Dus vragen ze haar vaak. Alles bijeen heeft ze waarschijnlijk twee soorten hoofdpijn. Bij de éne speelt ze gewoon door, bij de andere ziet ze er pips uit, ze is dan stiller. In beide gevallen duurt het waarschijnlijk een uurtje of korter. Het zou me niet verbazen als ze later duidelijke migraine en gewone hoofdpijn zou ontwikkelen. Nu valt er niet veel verstandigs van te zeggen. De oorzaak weten de ouders al. Sofie eet slecht en drinkt te weinig.
…
Nederlanders zijn flinkerds. Ze vinden dat ze flink moet zijn. En medicijnen? Ja maar dat is toch troep, dus die neem je zo min mogelijk. Bij gewone hoofdpijn is deze hekel aan medicijnen slikken, meestal een verstandige opvatting. Maar bij migraine is het niet zo verstandig. Zo sprak ik vorige maand iemand die aan het begin van een migraine aanval net doet alsof het geen migraine is. Ja maar dat kan ik niet gebruiken, een migraine aanval. Dan slikt hij een paracetamolletje. Het is troep, ja, maar je moet toch wat. Het helpt nooit.
…
In de herstelfase van een migraine-aanval kunnen mensen zich beroerd voelen. Ze spreken dan van zich gekraakt voelen, moe, gapen en slapen. Ze noemen het wel een katergevoel. De hersenfuncties staan op een somber pitje, met tobben, depressief, zich slecht kunnen concentreren, niet veel tegelijk kunnen verdragen tot aan prikkelbaar en mopperen aan toe. Het is voor iedereen anders, als ze het al hebben. Dit is de migraine na-dag, zo noem ik het maar.
…
Paracetamol is vooral een pijnstiller. Maar het wordt overal voor gebruikt, ook voor niet-pijnlijk onwelbevinden. Niet omdat het helpt, maar om wat te kunnen doen en omdat het geen kwaad kan. Eigenlijk is dit een vreemde redenering. Zo worden paracetamollen ingenomen als men slapeloos is, onzeker op de benen, ergens een drukgevoel heeft.
…
Mannen en vrouwen verschillen in de mate waarin ze pijn kunnen verdragen. Ik had altijd de indruk dat mannen gemiddeld wat kinderachtiger waren bij pijnlijke zaken als prikken en snijden. Ik had de indruk dat ze ook wat makkelijker flauw vielen bij pijn en bloed, vooral jonge mannen. Toch is dit niet helemaal zo.
…
Is medelijden meelijden of gewoon meeleven? Meelijden is zelf ook pijn hebben als je iemand pijn ziet lijden. Bij hersenonderzoek blijken hersengebieden die oplichten als men zelf pijn heeft deels op dezelfde manier te reageren als men anderen pijn ziet lijden. Dit hersenonderzoek gebeurt met “functionele MRI”, een scan waarmee gebeurtenissen in (hersen)weefsel afgebeeld worden.
…
Er zijn grofweg drie soorten keelpijn. Keelpijn veroorzaakt door een verkoudheidsvirus, door een bacterie en door het Pfeiffer virus. De eerste zie ik elke dag, de tweede één keer per maand, de Pfeiffer een paar keer per jaar. Van alle drie kun je behoorlijk ziek zijn, met koorts erbij. Een verkoudheidskeelpijn gaat vanzelf over na drie volle dagen. Bij de bacteriële kun je penicilline geven. De Pfeiffer gaat weer vanzelf over na een ruime week koorts en je bent er een paar weken gammel van. Hoe maak je het verschil uit?
…
Wees blij dat er loodgieters en installatiemonteurs zijn. Ze liggen als een slangenmens in uw keukenkastje een lekkage te verhelpen. Omdat uw WC verstopte is liggen zij op hun rug in een natte kruipruimte bij 10 graden boven nul. Er zijn installatiemonteurs van 58 jaar die dit elke dag weer met plezier doen, maar wel met stijve gewrichten.’s Avonds doet alles pijn.’s Ochtends krijgen ze van strammigheid nauwelijks hun broek aan. Zijn ze zo dom geweest voor zichzelf te beginnen, omdat dat beter verdiende, dan moeten ze tot hun 65ste door, als ze het halen.
…
Wat is de ergst denkbare pijn? Wat is erg? Meer of minder erg bepaal je door de ene pijn met een andere te vergelijken. Pijn van een kaakabces en pijn van een gebroken pols bijvoorbeeld. Uw gebroken pols doet behoorlijk zeer, maar uw kaakabces doet meer pijn want de zenuw klem zit in de pus. Pijn met machteloze woede is erger, na een mishandeling bijvoorbeeld, zoals buschauffeurs nogal eens overkomt. Maar breekt u uw arm door een val van uw paard, dan is de pijn minder erg.
…