Tumor bij toeval

Als we een toevaltumor vinden, dan noemen we dat gekscherend een incidentaloom. Geruststellingdiagnostiek levert veel incidentalomen op. Zomaar een CT-scan doen bij onverdachte hoofdpijn levert een tumor op bij 0,5% van de mensen. Bij mensen zonder hoofdpijn ook. Dat heeft dus geen zin. Ze vinden altijd wat, zonder verband met de klachten. De meer precieze MRI-scan bij mensen zonder klachten is nog erger. Dan zie je soms allerlei vlekjes die je niet snapt; en wat dan?  Als het al op een hersentumor lijkt, dan zijn dat de categorieën groeit-niet-dus-afblijven, niet-te-behandelen, behandel-pas-bij-klachten, behandel-bij-groei of geen-idee-wat-we-daar-zien. Je weet langer dat je een hersentumor hebt, maar je kunt er niets mee. Je leeft geen dag langer.

Tumor bij toeval Read More »

Radioactieve opvoeding

Bij ongelukken met radioactieve straling kunnen de mensen later kanker krijgen. Dat komt omdat straling het DNA beschadigt en kanker is een ziekte van het DNA, van je aanleg dus. Hoe meer blootstelling aan straling, hoe meer kans op kanker. Straling verziekt je aanleg. De oorzaak van angststoornissen heeft twee kanten: aanleg en aangeleerd angstgedrag. We denken dat de gevoeligheid voor het ontwikkelen van een angststoornis voor de helft door je DNA bepaald wordt. Met zo’n aanleg word je geboren en is onveranderbaar, denken we.  De andere helft wordt verklaard door angstgedrag wat je ongemerkt aanleert. Angstgedrag kun je weer afleren, denken we. Echter, het ziet er langzamerhand naar uit dat ook de aanleg voor angststoornis te beïnvloeden is. In ieder geval is de aanleg van een gezond kind te verprutsen door verwaarlozing, emotionele mishandeling en andere vreselijkheden.

Radioactieve opvoeding Read More »

Ouder worden

Hij was 78 jaar en had de pest er in. Sinds twee jaar had hij overal pijntjes, moe, duizelig soms. Flitsende familiegesprekken kon hij niet meer zo goed kunnen volgen. De tuin kreeg hij niet meer in een keer af. Hij had minder belangstelling voor anderen en voelde zich schuldig daarover. Het nieuws werd saaier, de trappen in het winkelcentrum steiler, de mensen spraken steeds zachter. Ziektes konden we wel uitsluiten na wat onderzoek. Ik vertelde dat het hele beeld leek op wat je hoort van 85-jarigen. Ouder worden, wat zou je van die diagnose denken? Altijd gezegend met een gezond lijf en een veerkrachtige geest. En dan vrij snel de neergang. Dat valt tegen. Zijn leeftijdgenoten hadden allang overgewicht, suikerziekte, infarct en kunstheup. Hij niet. Hij was niets gewend eigenlijk.

Ouder worden Read More »

Dorpsdokter

Stadsmensen, huismensen en dorpmensen, het zijn drie soorten mensen. Huismensen wonen in hun huis naar hun zin. Waar het staat, het maakt ze niets uit als ze maar niet ongewild andere mensen tegenkomen. Hun ideaal is een vrijstaand huis, zonder inkijk.  Ze willen zelf bepalen wanneer ze welke mensen spreken.  Hier zijn hele wijken voor gebouwd. Stadsmensen wonen zo graag in de mensendrukte, dat ze een vermogen betalen voor een paar vierkante meter tweehoog, zonder lift. Op straat mopperen ze op schijtende duiven. De natuur is iets voor de vakantie.  Ze willen omringd zijn door onbekende mensen, waar ze naar  kijken. Contact is een interessante optie. Dorpsmensen..

Dorpsdokter Read More »

Ciske, the family CEO

Lieve Ciske,
Je bent net geboren als jongste in een gezin met drie meiden. Dat is een verantwoordelijke positie. Jij wordt de leider van de gezinsorganisatie. Ik zal je uitleggen hoe je de rol als CEO kunt invullen, want anders moet je later teveel zelf doen. Wat CEO betekent, dat weet ik niet meer. Maar het omvat auto met chauffeur, persoonlijk assistent, kleedgeld en vrij eten. De eerste jaren wordt je veel rondgedragen. Je drie zussen zullen er om vechten. Geniet ervan, maar laat dat niet merken. Jij bent de baas. Val soms uit de kinderwagen en kruip naar de stoeprand. Daar even stoppen natuurlijk. Je dwingt ze zo de hele dag voor je te zorgen. Dit heet ‘management by crawling around’. Eet gulzig, met onverwachte periodes van anorexiale kieskeurigheid.

Ciske, the family CEO Read More »

Invalide door scootmobiel

Mensen krijgen een scootmobiel als ze niet goed meer uit de voeten kunnen. Dat is de basis van de wetten voor gehandicapten voorzieningen. Een gebrek moet gecompenseerd worden. Niet goed op straat kunnen lopen: scootmobiel. Niet goed trap kunnen lopen: traplift. Onhandelbaar op de fiets naar de speciale school: leerlingenvervoer met een busje. Pijn in je gewrichten: warm water zwemmen. De lijst diagnoses die daar achter ligt breidt zich langzaam uit. Eerst moest je echte reuma hebben, nu is versleten gewrichten genoeg voor een scootmobiel. Eerst moest je een heuse ziekte hebben, nu is een verstoord pijnsysteem voldoende voor een traplift.

Invalide door scootmobiel Read More »

Begrip en de toverjas

Mensen begrijpen is moeilijk. Ik heb er geen groot talent voor. Maar ik heb het geleerd, omdat het voor een huisarts wel handig is. Met veel oefenen ben ik nu een redelijke mensenbegrijper. Mensen begrijpen is voor mij een toverjas aantrekken. Met die jas aan kan ik van de gekste vragen spannende puzzels maken met meerdere oplossingen. Mensenpuzzels hebben nooit één oplossing, altijd meerdere. Maar als ik gaar ben van een drukke week, dan begrijp ik veel spreekuurbezoekers helemaal niet meer. De jas is zoek. Blijkbaar verdwijnt die als eerste bij moeheid.

Begrip en de toverjas Read More »

Geneeskunde op rantsoen

Elk jaar biedt de geneeskunde meer en dat kost elk jaar meer geld. Soms is dat een vooruitgang, soms is het geruststellinggeneeskunde. Dat laatste is een onverzadigbare markt. Er zijn twee manieren om daar wat aan te doen; tenminste, als we het te duur vinden. De eerste manier is de drempel verhogen. Lange wachttijden, verre afstand en eigen bijdragen, het werkt allemaal. Vervelend is dat deze maatregelen niet selecteren op noodzaak, maar op inkomen.

De tweede manier is het aanbod te beperken, niet bij de toegang, maar achter de voordeur. Daar kun je wel selecteren op noodzaak. Stelt u zich voor dat huisarts, specialist en spoedpost net zo blijven als nu: vrij toegankelijk, weinig drempels, altijd vergoed. Maar nergens krijgt u zomaar een echo, bloedtest, foto of operatie als dat niet strikt nodig is. Alle diagnostiek en behandeling gaat op rantsoen. Dat doen we met 30% minder. Dokters bepalen onderling met vakmanschap en openbare praktijkrichtlijnen bij wie verder onderzoek en behandeling zinvol is. Als ook zij ongerust zijn over de klachten, dan wordt verder onderzoek gedaan. Als u alleen ongerust bent maar de dokters niet, dan wordt geen verder onderzoek gedaan ter geruststelling.

Geneeskunde op rantsoen Read More »

In de spreekkamer zijn we het eens

Dokters mopperen onderling soms op een klein groepje patiënten die overvragen. Politici, bestuurders en financiers mopperen mee, en verwijten dokters dat ze teveel doen. Daarom is de zorg te duur. Patiënten en dokters zijn de schuldigen. Het gekke is dat dokters en patiënten het in de spreekkamer vrijwel altijd eens worden. Het is genoeglijk in die spreekkamer, harmonieus. Blijkbaar is over je eigen gezondheidsproblemen praten  met je eigen dokter iets heel anders dan schrijven in de krant over andere patiënten, andere dokters. Het probleem zit hem in het verschil tussen individuele kwesties en publieke zaken, tussen praten in de spreekkamer over jezelf en schrijven in de krant over anderen.

In de spreekkamer zijn we het eens Read More »

Meningitis, mastoidits

Op de huisartsenpost hoor ik de assistenten aan de telefoon vragen bij oorpijn “Staat het oortje af?”. En bij koorts en spierpijn in de nek “Is het kind nekstijf? Zijn er nietwegdrukbare vlekjes?”. Dit zijn vragen volgens het protocol.  Protocol schrijvers willen zeker hebben dat het kind niet plotseling een hersenvliesontsteking heeft, voor de aansprakelijkheidsverzekering. Daarna schakelen de assistenten over op een gewoon gesprek. Dat doen ze goed. Die protocolvragen aan het begin hebben niets met geneeskunde te maken, maar met valse geruststelling en geen gezeur achteraf, want  het protocol is toch gevolgd, toch? Het zijn ook nog eens de verkeerde vragen.  Mastoïditis is een botontsteking achter het oor, een uiterst zeldzame complicatie van middenoorontsteking. Nog zeldzamer is de hersenvliesontsteking als complicatie

Meningitis, mastoidits Read More »