interview voor de Havenaar, 2025
Hans Ouwerkerk was burgemeester van Almere van 1998 tot 2003. Hoe kwam hij zo in Almere terecht? Want hij was net herbenoemd als burgemeester van Groningen voor een tweede periode van 6 jaar. Hij had het daar naar zijn zin, en was geliefd in de stad en de Raad. De reden was het te laat optreden van de politie bij de rellen in het Oosterpark bij de jaarwisseling. Die liepen geheel uit de hand op een gewelddadige manier. Zelfs de mensen van de brandweer en de politie waren niet meer veilig en achteraf had er veel eerder en forser ingegrepen moeten worden. De politiechef trad af. Vervolgens vond burgemeester Ouwerkerk dat hij alleen door kon gaan als burgemeester bij ruime steun van de gemeenteraad. Er was wel meerderheidssteun, maar geen ruime steun en dus trad hij af. Dat was geen vrolijke afsluiting, maar het nieuwe begin in Almere maakte veel goed. Het is wel even wennen als je uit Groningen komt met zijn eeuwenoude geschiedenis, fraaie panden, singels en parken. Almere was druk met bouwen en veel nieuwe dingen ontwikkelen. Een stevige overheidshand was in die tijd in Almere nodig en heeft goed gewerkt. Wel moest toen al het onderhoud goed geregeld worden, naast de drukte met de nieuwbouw. Het soort mensen in Almere is wel anders. Ze zijn directer dan mensen in het Noorden. De Almeerder zegt gelijk wat hij vindt, de Groninger denkt daar nog eens over na. De Almeerder denkt niet zo in gezagsverhoudingen, in afstand tot gezagsdragers, zoals in Groningen wel het geval is. Maar Ouwerkerk kon dat allemaal goed hebben.
Op de achtergrond kan een burgemeester veel doen, zo bleek ook bij de interviews voor de Havenaar met de andere drie burgemeesters. Een voorbeeld is de 45 miljoen die Almere terugbetaalde aan de regio Amsterdam om meer los te komen van die regio-organisatie. Dan is een burgemeester met contacten van belang om te zorgen dat dit geld ten goede komt aan Almere en niet aan de busbaan voor Purmerend. En dat is hem gelukt.
Goede verhoudingen, daar besteedde Ouwerkerk veel energie aan, zoals aan de verhouding met Amsterdam. Hij kende de sfeer daar. Hij was vroeger assistent van burgemeester Samkalden geweest. Ouwerkerk regelde het eerste contact, op de koffie bij de Amsterdammers met het hele college. Hij had een beetje verwacht dat de helft van de Amsterdamse wethouders te laat zou komen, verveeld de krant zou lezen of eerder weg zou gaan. Niets bleek minder waar, want Amsterdam hechtte ook aan een goede relatie met Almere. In die tijd speelde nog of Almere zich moest richten op Amersfoort en Utrecht, of juist op de Amsterdamse regio. Er waren zelfs ideeën voor een sneltram over de Stichtse Brug. Ouwerkerk vond dat allemaal niks, die oostelijke en zuidelijke oriëntatie van de stad. Zijn opvatting was dat Almere bij Amsterdam hoort.
Waarom 5 jaar Almere en niet de voor een burgemeester gebruikelijke 6 jaar? De reden was de matige gezondheid van zijn vrouw. Toen ze besloten hadden dat hij zou stoppen en de opvolgingsprocedure al gestart was, overleed zijn vrouw. Toen had hij wel willen blijven, want hij voelde zich nog jong met zijn 62 jaar. Maar het kon natuurlijk niet meer teruggedraaid worden. Na nog een waarneming in Enkhuizen sloot hij zijn arbeidzame leven af. Inmiddels had hij zijn huidige vrouw ontmoet en ze verhuisden naar Amsterdam. Nu ze beiden 80-plus zijn is het perspectief weer anders. Zijn vrouw woont in een verzorgingshuis met een forse dementie. Hijzelf is kleiner gaan wonen in Duivendrecht en is verder in goede gezondheid.
Alles bij elkaar is zijn ervaring dat het in de bestuurlijke en maatschappelijke wereld gaat om goede verhoudingen tussen mensen en dat je daar je best voor kunt doen. Personen en relaties, daar gaat het om. De goede afspraken maken komt daarna. En van tegenslag en tumult, daarvan heeft hij zijn portie gehad, en heeft hij geleerd dat optimisme en de rug rechten beter werkt dan in de put gaan zitten.
Almere Haven, wat vind hij daar van? Hij zegt dat je Almere Buiten een stadsdeel noemt. Almere Haven noem je een gemeenschap en dat is net even wat anders. Pareltjes? De begraafplaats en de havenkom, dat vindt hij waardevolle pareltjes van Haven. Wees er trots op.