Overige columns

Niet willen of kunnen werken

De niet-beroepsbevolking, 3,2 miljoen mensen die niet willen werken of niet kunnen werken. Tien keer meer mensen dan er in de WW zitten. Nog los van partime werkenden. Overal is personeelsgebrek. Als de nood echt aan de man is, dan moet je ze verleiden. Studerenden bijvoorbeeld, die moeten vooral studeren. Maar voor €20 netto uurloon komen ze echt wel een weekend werken. Zorgtaken thuis? Ja, dan ben je minder beschikbaar. Gratis kinderopvang gaat de regering regelen. Maar declarabele oppas thuis en een taxi na een late dienst, dat kon wel eens helpen. Gepensioneerden ook. Die moet je gericht vragen, op de man af. Maar geen tien uur diensten, en alleen voor wat ze leuk vinden om te doen. Arbeidsongeschikten dan? De meesten zijn echt niet geheel verlamd. Velen kunnen wel wat, maar maatwerk is nodig, begeleiding soms. Die 3,2 miljoen mensen zoeken geen werk. Ze hoeven niet meer zo nodig. Maar als het echt moet omdat het crisis is, dan kun je ze wel vragen, verleiden of gewoon kopen met leuk geld. Ze komen niet uit zichzelf. Bel ze en vraag wat ze nodig hebben. Om ons door de crisis te helpen.

https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/dashboard-beroepsbevolking/niet-beroepsbevolking

werk soms moet je zelf de benen nemen - Loesje

Paaltjes

Paaltjes, om te voorkomen dat een auto een fietspad oprijdt. Gebeurt dat dan zonder reden? Witte middenstrepen op een fietspad in het bos. Zijn daar zoveel fietsbotsingen dan? Betonblokken om te zorgen dat een vrachtwagen chauffeur ‘ns een keer over een stoeprand rijdt. Doet ie dat expres dan? Borden met Passeerplaats, Pas op, Parkeren. Zijn we massaal blind dan? Laten we alle verkeersborden, witte strepen en paaltjes weghalen. Alleen wat aanwijzingen bij kruisingen wie voorrang heeft. Ik denk dat er niets ergs gebeurt. Want we zijn geen verkeershufters. En de echte plurken malen niet om borden.

Erik, mijn Down broer

Erik is het wandelende handboek “Hoe zouden mensen moeten wezen”. Zijn gelijkmoedigheid bijvoorbeeld. Als iedereen zo gelijkmoedig was, dan hadden we in een weekje een nieuwe regering gehad. Maar ja, er zijn altijd wat opgewonden standjes in zo’n vergadering. Zijn zorgzaamheid bijvoorbeeld. Wie krijgt er zo vaak ontbijt op bed? Alleen zijn Martine. Dat attente van hem bijvoorbeeld. Erik houdt altijd de deur voor je open. Je stapt opgeruimd naar buiten.

Zwakbegaafd? Ja zeker. Hij is zwaar zwakbegaafd op het gebied van boosheid, dreinen, mokken en zeuren over het slechte weer. Daar heeft hij geen enkel talent voor. Rutte belde nog. Of hij Minister voor Aardige Zaken wilde worden. Erik wees dat af. Aardig zijn is normaal, zo verklaarde hij. Daar is geen minister voor nodig.

Sloffen

Thuiskomen, sloffen aan. De dames trekken een slobberbroek aan, die verwaste broek van 10 jaar oud waarmee je niet naar de super kunt. De kantoorman doet zijn strop af en pakt die oude spijkerbroek, verwassen,  uitgerekt, met een vlek  uit 1998. Elke buik past. Geheel versleten sloffen zitten fantastisch. Ik negeer het commentaar. “Die kunnen echt niet meer. Ga toch naar Adri Bax!”. Dat doe ik niet natuurlijk. Trouwens, stel je voor dat ik zoiets over die slobberbroek zou zeggen. Wist u dat sloffen steeds lekkerder gaan zitten? Elk jaar zitten ze beter.  Pas als ze na 20 jaar geheel uit elkaar vallen, dan is het tijd voor nieuwe. Over 10 jaar is het zover, schat ik. Ik denk dat ik dan gelijk drie paar van dezelfde koop. Ja, dat is het. Ik wil met mijn sloffen in mijn kist. Omdat ze zo lekker zitten.

Overheid stopt met leiding geven

Ik snap nu waarom de overheid onze ingewikkelde en snelle samenleving niet meer georganiseerd krijgt. Alle directeuren van overheidsdiensten zijn namelijk naar de cursus Leidinggeven 2021 geweest. De foldertekst luidt: “Sturen op invloed en sturen vanuit de verbinding. Leren doe je in je stretchzone. Non-verbale vormen als theater en vechtkunst brengen verrassende verdieping. Leidinggeven is steeds minder van directeuren en meer van coördinatoren, programma-managers en projectleiders” (Binnenlands Bestuur 30-11-21). Op deze manier wordt zelfs de plantsoenendienst een bende. Alle vaklui zijn al verdwenen bij de overheid; vervangen door coördinatoren. Nu wordt ook leidinggeven geschrapt. Niet zo handig tijdens een pandemie.

Kwaliteit niet meten, maar beoordelen

Kwaliteit kun je niet meten, maar wel zien, als je het vak kent. Bovendien, de gemiddelde kwaliteitsscore is niet interessant. Het gaat om die paar procent slechte dienstverleners. Dat is wat mensen irriteert. Daar vallen de brokken. Die wil je opsporen. Daar wat aan doen is ook nog makkelijker dan een ‘integrale kwaliteitsslag’. Kwaliteitssystemen, privacy waarborgen, vinkjes zetten en analyse kosten bakken met geld. Weggegooid geld. Handiger is met globale cijfers de 5% beroerdste opsporen. Dat heet screening. Dat is goedkoop. Denk aan screening op standaardgegevens als wachttijden, complicaties, veel klachten of hoge kosten. Met screening mis je een paar zwakke dienstverleners. Accepteer dat. Aan de ander kant

Discrimineren is normaal

Niemand zegt dat hij discrimineert. Ik wel. Ik maak onderscheid tussen mensen. Ik zou niet weten hoe ik zonder kan. Daar zit ervaring achter, verhalen van anderen, cijfers en mijn vooroordelen. Komt kwaadaardig discrimineren veel voor? Niet dat ik weet. Een beetje onterecht discrimineren gebeurt heus wel, het onderscheid maken, zonder persoonlijk te worden. Je zit er wel eens naast. Erg is dat niet. Je mag een mening hebben, vooroordelen zelfs, over mensen. Discrimineren heet ook wel “Profileren”. Dit is nodig in veel beroepen. Anders kunnen de autohandelaar, de dokter en de politieagent hun werk niet doen. Profileren is professioneel kansen schatten. Meer is het niet. Als ik mijn telefoontje even uitleen aan iemand die zijn moeder wil bellen, dan profileer ik natuurlijk ook. Een Roma-achtige jongedame

Drang en geduld

De drijfveren van een draufgänger, ze drijven langzaam weg. Het is geen droevig ‘thoeftnietmeer’, noch een opgelucht ‘eindelijk’. Het is verbaasd in de spiegel kijken. Er is geen dringende drukte meer. Zou ik op de andere extreem gaan lijken? Op mensen die altijd al meedrijven op hun leven, desnoods op andermans vlotje? Mensen die nooit uitdagingen begretigen? Of op mensen die altijd al in balans zijn geweest, de bofkonten? Nou ja, ik ben de laatste 55 jaar een gedreven mens geweest. Maar die drive druppelt langzaam weg. Draagkracht is zelden een probleem geweest. Daarom vond iedereen dat ik hard werkte. Ik niet. Zeker, uitputting ken ik, zoals de laatste keer toen ik 24 uur geslapen heb, op de Intensive Care, met onschuldige borstpijn. Ook weer opgelost. Die drijfveren hadden te maken met wat je doet, dat ook goed doen, steeds beter eigenlijk. Eerst zelf, daarna het anderen uitleggen hoe dat moet. Draufgängers heb je in elk vak, in elk leven. Meubelmakerij, zorgen of belastingexpertise is het voor anderen. Voor mij was dat alles willen snappen, dokteren, les geven, schrijven en gemeenteraadswerk. Dat die drang wegdrijft komt niet door gepensioneerd zijn. Het is omgekeerd. Het komt ook niet

Menswerking en marktwerking

Marktwerking bij menselijk gedrag is een bekend thema. Economen snappen er niet zo veel van en schrijven daarom boeken vol. Politici hebben wel diep inzicht in de materie en roepen dat het fantastisch is, of vreselijk. Vermarkten van mensen zelf is verboden sinds het afschaffen van de slavernij in 1814, door koning Willem I. Vermensen van de markt is wat ons rest. Het is zelfs een oud gebruik. Fooien geven bijvoorbeeld gaat tegen de marktprincipes in. Je wilt je waardering laten merken en betaalt meer dan hoeft. Bovendien rond je €1,90 voor koffie af naar € 2. Foetsie is de verleiding van het sluwe prijsje. Ik ken een lokale bestuurder die bij aankoop van een auto fluisterend ‘een zacht prijsje voor de wethouder’ kreeg aangeboden. Hij heeft ogenblikkelijk € 100 meer betaald dan de vraagprijs, voor een hoger ethisch belang. De wereld van de autoverkoper stortte in elkaar. Zelf heb ik ooit direct mijn pinpas getrokken toen een IPad € 500 bleek te kosten. De man was van slag. 

Giftig kunstgras grazen

Gif is pas gif als de dosis hoog genoeg is. Daarom is een liter water niet giftig, maar 20 liter in een keer wegdrinken wel. Daarom is 3 bier niet giftig, maar een kratje wel. Cyaankali is niet giftig als je een microgram inneemt, een gram wel. Er is rijst die arsenicum bevat. Dit is dodelijk als je in één keer 400 kg rijst opeet. Wist u dat vitamine D giftig is? Pas op met langdurige een grote dosis geven aan uw peutertje. Waar het eerst om gaat is of de stoffen uit kunstgras giftig kunnen zijn. Dat zijn ze. Het gaat om polycyclische aromatische koolwaterstof verbindingen (PAK). Maar gif is pas gif als de dosis hoog genoeg is. Daar zit de crux. Als het RIVM zegt